Pınar Su,Yaşlılık döneminde su,suyun önemi,su içmenin önemi,sağlıklı suYaşlılık döneminde suyun önemiYaşlılık döneminde susama hissinin azalması nedeniyle su tüketimi de azalıyor. Su kaybı sonucunda,su ve diğer sıvı besinlerin yeterince tüketilmemesi ciddi sağlık sorunlarının gelişmesinde önemli rol oynuyor.
Yaşlılık döneminde suyun önemi

21. yüzyılın başlarında dünya ortalaması 66 yıl olan yaşam süresinin 2025 yılında 73 yıl olacağı tahmin ediliyor. Dünyada 2000 yılında 60 yaş ve üzerinde olanların sayısı 600 milyon iken 2025 yılında bu sayının 1,2 milyar, 2050 yılında ise 2 milyar olması bekleniyor. Ülkemizde 65 yaş ve üzerindekilerin tüm nüfusa oranı ise % 6'dır. 2025 yılında bu oranın % 10'a ulaşması öngörülüyor. Dolayısıyla tüm dünyada yaşlılar ve onların karşı karşıya olduğu sağlık sorunları sürekli önem kazanıyor.

Dünya Sağlık Örgütü 65 yaş ve üzeri bireyleri "yaşlı" olarak tanımlıyor. Yaşlılığın seyrine ve vücut fonksiyonlarında oluşan değişikliklere göre yaşlılar; 65-74 yaş arası "genç yaşlılar", 75-84 yaş arası "yaşlılar" ve 85 yaş ve üzeri grup da "yaşlı yaşlılar" olarak sınıflandırılıyor.

Yaşlılıkta vücut bileşimi değişikliğe uğrar
Yaşlılıkta vücuttaki su yüzdesi azalarak % 60'dan % 50'ye düşer. Hatta bazı kronik rahatsızlıklar nedeniyle yaşlılarda vücut su oranı %50'nin altına da inmektedir. Yaş ilerledikçe hastalık riskinin doğal olarak arttığı düşünülürse, su eksikliği ve aşırı su kaybı hastalıkların ortaya çıkışını hızlandıran önemli faktörlerden biridir. Yaşlılıkta zamana bağlı olarak fiziksel ve çevresel faktörlerin etkisiyle vücut yapısında, organlarda ve organların fonksiyonlarında bir takım değişiklikler ortaya çıkar. Genellikle 60 yaştan sonra vücut ağırlığı azalmaya başlar. Kadınlar, kemikteki kalsiyumunun neredeyse % 40'ını kaybediyor.

Yaşlılık döneminde susama hissinin azalması nedeniyle su tüketimi de azalıyor. Su kaybı sonucunda, su ve diğer sıvı besinlerin yeterince tüketilmemesi ciddi sağlık sorunlarının gelişmesinde önemli rol oynuyor.

Yaşlılıkta susama duygusu azalır
Yaşlılarda su tüketiminin azalması birçok faktöre bağlıdır. Bunlardan en önemlisi organ fonksiyonlarındaki değişiklikler ve susama duygusunun azalmasıdır. Susama duygusu çoğu zaman vücuttan önemli oranda su kaybına neden olur. Yaşlılarda bu duygunun azalması sebebiyle su kayıpları ciddi oranlara varabilir. Genç yaşlarda ağız kuruluğu su içme isteği oluştururken, hücrelerdeki kayıp ve yıpranma nedeniyle yaşlılarda bu isteğin gelişimi yavaşlar.

Su kaybı yaşlılarda önceden var olan rahatsızlıkların ilerlemesine de neden olur
Vücuttan su kaybedildiğinde ilk olarak kan yoğunlaşır ve akışkanlığı azalmaya başlar. Kan yoğunluğunun artmasıyla uyarı sistemi azalır. Kan akımının yavaşlaması ile hatta bazı damarlarda oluşan tıkanıklıklar ve plaklar sebebiyle, doku ve organlara gereken besin öğeleri, oksijen, enzim ve hormonlar daha yavaş ve yetersiz ulaşır ki bunun sonucunda birçok organın çalışmasında önemli sorunlar baş gösterir. Su kaybı başlı başına bir sağlık sorunudur ve peşinden birçok kronik rahatsızlığın da başlaması için bir nedendir.

Yaşlılarda su kaybını artıran önemli bir başka neden de boşaltım sistemindeki bozukluklardır. Yaşla birlikte böbreklerin yapısında değişiklikler oluşmaya ve böbreklerin süzme işlevinden sorumlu hücrelerde kayıplar başlar. Su ve tuzun böbreklerden geri emilimini sağlayan renin ve aldosteron hormonlarının düzeylerinde azalma görülür. Böbreklerden su atımını düzenleyen antidiüretik hormon salınımı da azalır. Böylece yaş ilerledikçe böbreklerden su kaybı artar. Yine yaşlıların hipertansiyon sebebiyle kullandıkları antihipertansif ve antidiüretik ilaçlar da böbreklerden su kaybını hızlandırmaktadır.

Yaş ilerledikçe derinin elastikiyetini yitirmesi nedeniyle su ve yağ içeriği azalır. Ayrıca terlemeyi düzenleyen hücrelerdeki fonksiyon bozuklukları sebebiyle deri yoluyla su kayıpları da artmaktadır. Yaşla oluşan fizyolojik değişikliklerin yanında, unutkanlık ve hareketsizlik gibi sorunlar da yaşlı bireyin su içmeyi unutmasıyla ve su kaybının farkına varmamasıyla sonuçlanmaktadır.

Yaşlılıkta su tüketimini etkileyen diğer faktörler
Tat ve koku alma duyusunun azalmasıyla birlikte oluşan iştahsızlık su içmeyi engeller. Tükürük salgısının azalmasıyla ortaya çıkan ağız kuruluğu da yiyeceklerin yutulmasını güçleştirir. Ağız kuruluğu yaşlılığın bir sonucu olmakla birlikte diüretik, sakinleştirici ve laksatif ilaçların kullanımı ile de gelişebilir.

Diş sayısında azalma ve takma diş kullanımı da su içme isteğini engeller.

Yaşla birlikte midedeki yiyeceklerin boşalma hızının azalması uzun süreli tokluk hissi ve susamama hissi yaratır. Ayrıca yaşlanmanın etkisiyle midede oluşan lezyonlar su eksikliğiyle ilerleyerek kusma ve ishale neden olabilir. İnce bağırsaktaki değişiklikler de kusma ve ishalin nedenleri arasında yer alabilir. Bu sorunlar su kaybının da fazla olması anlamına gelmektedir.

Yaşlılıkta bağışıklık sisteminin zayıflamasıyla üst solunum yolları enfeksiyonları ve diğer enfeksiyon hastalıkları görülme sıklıkları artar. Bağışıklık hücrelerinin çoğalması yavaşlar, enfeksiyonlara karşı vücut direnci düşer. Enfeksiyonlara karşı direncin azalması su gereksinimini artırır ancak yaşlılarda bu gereksinimin yeterince karşılanamadığı sıkça gözlenmektedir.

Yaşlıların kaldıkları ortam da su tüketimlerini etkilemektedir. Gece ve uygun olmayan ortamda (ev dışında vb.) idrar kaçırma korkuları yaşlıları su içmekten alıkoymaktadır.

Yaşlılık döneminde en az 2 litre su içilmelidir
Uzunca açıkladığım nedenler yaşlıların su tüketimi konusunda daha hassas ve dikkatli olmaları gerektiğini açıkça göstermektedir. Su gereksinimi karşılanmalıdır.

Yaşlılar içtikleri her bir tablet ilaç için bir bardak su içmeye yönlenerek su tüketimlerini artırılabilirler. Yaz aylarında buzlu su tüketilerek ağız kuruluğunun da önüne geçilebilir. Su tüketmeyi teşvik etmek amacıyla her yaşlının kendini rahat hissettiği ortamda yaşaması sağlanmalı ve tuvalet ihtiyacını sıkıntı yaşamadan giderebileceği ortamlar yaratılmalıdır. İştahsızlık sorunu olan yaşlıların suyu mümkünse yemeklerden sonra içmesi önerilir.

Diyetisyen Aysen Arıcan

Diğer Basında Pınar Su Haberleri :

Sebil Temizliği
Paylaşın: